Taal

Beknopt overzicht van de Bilzerse spelling

KlankAls in Uitgesproken als:
aegaeve (geven), aete (eten), raech (recht), slaeg (slagen)è in Fr. père
ao
maoger (mager), gaon (garen), kraol (misdienaar)o in Fr. or
au/ounauts (nooit), nauwts (nieuws), dauwe (duwen), nau (nu), nauw (nieuw), kaul (kuil), paus (paus), fout (fout), trouwe (trouwen)ou in Ned. hout (neigend naar aw)
èmèt (met), stèk (stuk), drèp (druppel); kènd (kind)e in Fr. lettre
émélk (melk), délper (dorpel), hébbe (hebben), kérk (kerk), dérjaoger ("doorjager"), vér (voor; om)niet geronde, betoonde e
ê spêk (spek), têrf (tarwe), baedelêr (bedelaar); mênke (ventje) e in Ned. bek
e
aater (achter), pélfere (met vuur spelen)
→ wordt na een klinker geschreven als ë: draeë (draaien), neië (uitnodigen), knieë (knieën), gooë (gouden)
onbetoonde e
ei/ijknijn (konijn), verwijte (uitschelden), snei (sneeuw), leiter (zeepsop), sjeir (schaar), kesteil (kasteel)Ned. ei/ij
eu
neuke (strikje), affreus (vreselijk)eu in Ned. keus
farseûr (grappenmaker), koereûr (renner)œu in Fr. cœur
ie
dier (duur; stier), piepel (vlinder), kieke (kijken), hieë (ww. hoeden)ie in Ned. hier
iëver (over), iëls (priem), stiëfke (kacheltje), snië (snede)ie met naslag
oevoert (weg), moendig (maandag), foets (fopspeen), koemp (kom)oe in Ned. koe
koêt (gat), bloês (blouse), loête (kuren), koê (koe), sjoêë (krijsen), de sjoêrs (je schuurt), sjoênmaeker (schoenmaker)oe in Ned. koer
stroët (straat), stoëf (kachel), bloën (merel), doë (daar)oe met naslag
uu

zjuus (juist), zjuusj (rechter), tuureluut (tureluurs), akkuu (batterij)
→ ook in open lettergreep

uu in Ned. minuut
stuûr (stuur), buûs (hoge hoed), abseluûse (absolutie)
→ ook in open lettergreep
uu in Ned. muur
aa, ee, oo

smaat (smout), haage (houden), geet (geit), sjeeë (scheiden), sjoo (schoorsteen), kookele (buitelen)
→ ook in open lettergreep

(in het Ned.)
j
paajn (pijn), snaaje (snijden), kanaj (uitschot), poejke (paardje)i in Ned. haai of oei
sj
sjaun (schoon), kêtsje (katje), sjroêp (stroop)sj in Ned. sjaal
zjZjeezeke (Jezus), keleizje (college)j in Fr. Jean

andere klanken en medeklinkers als in het Nederlands
sleep- en stoottoon (bv. e been, twei been) worden in courante tekst niet weergegeven; sleeptonige ê kan, zo nodig, als êê worden geschreven: êêrm (arm), hêêl (hard)